خانه > فيزيك در دبيرستان > دانش‌آموزسالاری؛ پدیده‌ای جدید در مدارس

دانش‌آموزسالاری؛ پدیده‌ای جدید در مدارس

«‌بهرام! چرا بیخودی می‌خندی؟ هنوز بلد نیستی سر كلاس بنشینی؟» با فریاد معلم كه بر سر بهرام ۱۱ ساله هوار شد، همه بچه‌ها ساكت شدند.

معلم انگشت سبابه‌اش را به سمت بهرام گرفته بود و بهرام زیرچشمی به معلم نگاه می‌كرد. معلم می‌گفت و می‌گفت تا صدای در كلاس، او را متوقف كرد.

«ببخشید خانم ریاحی، ممكنه چند لحظه تشریف بیاورید، بابای بهرام اومده» و معلم با خشم، كلاس را ترك كرد. تنها چند دقیقه كافی بود تا معلم با پاكتی كوچك در دست وارد كلاس شود و در حالی كه لبخند آرام و پرمهری به لب داشت، رو به بهرام گفت: «پسرم كمی مرتب باش» و دیگر هیچ، اما بهرام این بار نه زیرچشمی كه با گردن افراشته از غرور، به معلم لبخند می‌زد!

این خاطره چندسالی است كه دستمایه خنده پسربچه‌های همكلاسی بهرام است كه حالا بزرگ‌تر شده‌اند و بهرام از راز پاكت كوچك پرده برداشته است، پدر برای تولد معلم، تمام سكه‌ای به تحفه آورده بود…

«دانش‌آموزسالاری» پدیده خزنده‌ای است كه در سال‌های اخیر بنابر دلایل مختلف در مدارس مقاطع مختلف و در مدارس دولتی و غیرانتفاعی رشد كرده و به گفته خود معلمان، از اقتدارشان در كلاس كاسته است. هرچند به گفته برخی كارشناسان، نمی‌توان انتظار داشت، ارتباط دانش‌آموز و معلم مانند ۳۰ تا ۴۰ سال قبل خشك و غیرمنعطف باشد؛ ولی انعطاف اجباری مسوولان مدارس نسبت به عملكرد برخی دانش‌آموزان نیز ماهیت آموزش رسمی و كاركرد آن را تحت‌الشعاع قرار داده است.

دوره زمونه، عوض شده

حلقه مادران برای بردن بچه‌هایشان از دبستان پسرانه هر روز ساعت یك بعدازظهر تشكیل می‌شود.‌ آنها از همه چیز می‌گویند؛ از خرید و خیاطی و پخت و پز تا روش‌های تربیتی و تنبیه و تشویق؛ اما این بار به جمعشان وارد می‌شوم و می‌خواهم مسیر بحثشان را به دانش‌آموزسالاری تغییر دهم. بعضی‌ها دل پردردی دارند و آن را محكوم می‌كنند.

خیلی‌ها هم مدافع آن هستند.مادری كه فرزندش سوم ابتدایی است، می‌گوید: «دوره زمونه عوض شده. من كه سوم دبستان بودم از معلمم می‌ترسیدم، به همین خاطر مدرسه را دوست نداشتم. توی خونه هم از پدرم می‌ترسیدم، به همین خاطر استعدادم كور شد. بعد از سوم راهنمایی ازدواج كردم كه هم از دست پدرم و هم مدرسه خلاص بشم.»

مادر دیگری نظرش را رد می‌كند كه «وقتی من بچه بودم، مادرم تمام مسائل مرا با معلم مطرح كرد. اگر مشكلی داشتم، معلم از همه چیز آگاه بود. به من هم كمك می‌كرد، حتی وقتی معلم تنبیهم می‌كردم، مادرم حامی او بود…» دیگری حرف او را قطع می‌كند كه «من اصلا دوست ندارم معلم، بچه‌ام را تنبیه كند. او حق تنبیه ندارد. اگر لازم باشد، خودم این كار را می‌كنم.»

خلاصه هركس چیزی می‌گوید، بعضی‌ها دانش‌آموزسالاری را دنباله فرزندسالاری در خانواده می‌دانند و آن را حمایت
و بعضی نكوهش می‌كنند؛ اما براحتی می‌توان پی برد كه بیشتر اولیا به دلیل ارتقای آگاهی یا خودمختاری در تربیت فرزند، برخی اصول آموزش رسمی را نمی‌پذیرند كه یكی از این اصول، توجه به اقتدار معلم و اعتماد به او در تربیت فرزندشان است، همین جا را می‌توان نقطه شروع دانش‌آموزسالاری دانست.

تعارض آموزش رسمی و غیررسمی

پدر فریاد می‌كشد و معاون و مدیر و مشاور را تهدید می‌كند كه حق دخالت در كار خانواده او را ندارند. او عصبانی است، حاضر به گفتگو با من نمی‌شود. حتی چشم‌غره‌ای می‌رود و از دفتر مدرسه خارج می‌شود. قضیه را كه جویا می‌شوم، كسی حوصله توضیح ندارد جز معاون مدرسه كه به نظر بیشترین تهدیدها به جانب اوست.

«دختر این آقا، لوازم آرایش به دبیرستان آورده، ابروهایش را هم برداشته، ما به جای برخورد مستقیم با او، از پدرش خواستیم تا بیشتر هوای دخترش را داشته باشد كه متاسفانه از كوره در رفت و هر چه خواست نثارمان كرد، چرا؟ چون ماهانه ۱۰۰ تا ۲۰۰ هزار تومان به مدرسه كمك می‌كند، ما هم به دستور مدیر مدرسه ساكت ماندیم و جوابش را ندادیم»!

در سال‌های اخیر آنچه باعث تشدید دانش‌آموزسالاری در مدارس شده، ناتوانی مدرسه در اداره امور و رشد كمك‌های مردمی است. بعضی از والدینی كه پول بیشتری به حساب مدرسه واریز می‌كنند، به طور طبیعی خواهان توجه بیشتر اولیای مدرسه به فرزندانشان هستند.

دبیر دینی یكی از دبیرستان‌های پسرانه در منطقه ۴ تهران می‌گوید: بسیاری از اصول اخلاقی را كه در كلاس آموزش می‌دهم از سوی پدرها و مادرها در خانه به مسخره گرفته می‌شود. وقتی از نگاه حرام و رابطه با نامحرم به پسرهای جوان ، اصولی را كه در شرع آمده، می‌گویم، بعضی از خانواده‌ها كه ماهواره دارند و هر موسیقی و مجلسی را می‌پسندند، اصلا حرف‌های مرا قبول ندارند، در اینجا دانش‌آموز در كلاس به من معلم بی‌احترامی می‌كند و می‌داند كه خانواده‌اش از او حمایت می‌كنند.»

پس  می‌توان دانش‌آموزسالاری را به نوعی تاثیر سایر عوامل غیر از مدرسه در جامعه‌پذیری و تربیت دانش‌آموزان دانست. بیشتر معلمان معتقدند؛ حرف‌شنوی دانش‌آموزان كاهش یافته كه نمودهای این رفتار شامل بی‌اعتنایی و عملكرد خودسرانه در مدرسه، شوخی و شلوغی در كلاس، بی‌توجهی به تكالیف درسی، بی‌اعتنایی به نتایج امتحانات و طغیان و خشونت نسبت به معلم و سایر كاركنان مدارس است.

باور كنید خودروی من یك جای سالم ندارد، مجبورم آن را چند كوچه دورتر از مدرسه پارك كنم تا دست بچه‌ها به آن نرسد، چون با كلید و شیشه و خودكار روی آن خط می‌كشند؛ این را دبیر یكی از دبیرستان‌ها می‌گوید.

خدیجه رسولیان، كارشناس ارشد مشاوره در یك دبیرستان دخترانه است كه ضمن تایید كاهش قدرت معلمان در كلاس، می‌گوید: «متاسفانه قوانین و مقررات انضباطی در مدارس كافی نیست، نگرش والدین و توقعات آنها بخصوص آنها كه كمك‌ مالی بیشتری می‌كنند، از مدرسه افزایش یافته به همین دلیل حمایت از دانش‌آموز خطاكار به مراتب از معلم بیشتر است و همین مساله، شان و منزلت معلمان را كاهش داده است.

رسولیان كه 17 سال سابقه فعالیت در مدارس شهر تهران را دارد، معتقد است؛ «وقتی قانون ممنوعیت تنبیه را ابلاغ كردند، هیچ قانون یا آموزشی ارائه نشد كه در صورت تخلف دانش‌آموز باید با او چه كرد، بسیاری از روش‌های تربیتی، ناكافی و ناقص است و از طرفی، همیشه انگشت اتهام به سمت معلم است.»

وی از تجربه خود در برخورد با پدر و مادری می‌گوید كه با آگاه شدن از ارتباط دوستی دخترشان با یك پسر، به جای همدلی با او و ارائه راه‌حل، بشدت به او هتك حرمت كرده‌اند، می‌گوید: «پدر آن دخترخانم به من گفت به شما هیچ ربطی نداره دختر من دوست پسر داره، اصلا شما چه كاره‌اید؟ درستان را بدهید و بروید پی كارتان»!

در مجموع به همان میزان كه تنبیه بدنی دانش‌آموز تخلف از حقوق انسانی اوست، دانش‌آموزسالاری و همسو نبودن فضای آموزش رسمی و غیررسمی (خانواده) در سال‌های اخیر تنش تربیتی در مدارس را بیشتر كرده و به دانش‌آموز سالاری منجر شده است.

به نظر می‌رسد معاونت پرورشی و مشاوران مدارس به جای توجه صرف به مناسبت‌ها و جشن‌ها و آموزش‌های یكسویه باید بیش از گذشته برای این پدیده خزنده چاره‌جویی كنند.

منبع: روزنامه جام جم

دسته‌ها:فيزيك در دبيرستان برچسب‌ها:
  1. 2009/05/11 در 09:16

    با سلام
    به این مطالب حجم زیاد کتاب را هم بیافزایید وحق بدهید معلمی با سابقه 16 ساله بخواهد بازنشست شود!

  1. No trackbacks yet.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: