خانه > نجوم > سياره‌اي به نام عطارد

سياره‌اي به نام عطارد

نزديک ترين جرم به خورشيد، سياره يي است کوچک به نام عطارد (تير) که همانند زمين جنسي از خاک و سنگ دارد. اين کوچک ترين سياره منظومه شمسي گاهي در صبح دم و قبل از طلوع خورشيد، از روي زمين ظاهر و گاهي در شامگاه پس از غروب خورشيد حدود يک ساعت در آسمان پديدار مي شود.


سياره عطارد، تصوير ارسالي سفينه مسنجر

به دليل اين گونه طلوع و غروب کردن سياره عطارد، مردمان باستان فکر مي کردند شيئي که در صبحگاه و شيئي که در شامگاه پديدار مي شود، دو جسم مختلف است و به همين سبب شيء صبحگاهي را آپولون (ايزد خورشيد) و شيء شامگاهي را هرمس (پيک خدايان) مي ناميدند.

عطارد هيچ قمري ندارد که به دور عطارد در چرخش باشد (همانند ماه که به دور زمين مي گردد). قطر اين سياره حدود دوپنجم سياره زمين است و با ميانگين سرعت 48 کيلومتر در هر ثانيه در مدار خود در فضا و به دور خورشيد حرکت مي‌کند و با اين سرعت هر 88 روز زميني يک دور کامل بر گرد خورشيد مي گردد. گردش عطارد به دور خودش 59 روز زميني طول مي کشد.

با توجه به اينکه اين سياره با ميانگين فاصله 58 ميليون کيلومتر از خورشيد بسيار نزديک به اين ستاره است و همچنين عدم وجود جوي خاص، آن بخش از سطح سياره که به سمت خورشيد است، تا 450 درجه سانتيگراد گرم و بخش ديگر که پشت به خورشيد است تا منفي 170 درجه سانتيگراد سرد مي شود.

گرانش عطارد حدود يک سوم گرانش زمين است. به اين ترتيب وزن هر جسمي روي سطح سياره عطارد يک سوم وزن آن روي زمين است. عطارد سياره يي کوچک، اما چگالي ترين سياره بعد از زمين است. اين موضوع به اين سبب است که عطارد هسته يي از جنس آهن و بسيار بزرگ‌تر نسبت به پوسته خود دارد.

سياره عطارد (تير) از لحاظ ظاهري بسيار شبيه به ماه است، زيرا سطح آن مانند ماه آبله گون و داراي دهانه هاي برخوردي بي شمار است. اين دهانه ها و گودال هاي نمايان، هر کدام نشان دهنده دوران اوليه پيدايش منظومه شمسي است؛ زماني که سياره هاي بسيار فعال و هنوز اجرام سنگي بسياري در فضاي منظومه شمسي سرگردان بودند. زماني که سنگ هاي کوچک و بزرگ از کنار سياره مي گذشتند، به دليل گرانش سياره روي سطح آن سقوط مي کردند و اينچنين گودال هايي را به وجود مي آوردند. در واقع گودال‌هاي سطح ماه (قمر سياره زمين) هم چنين داستاني دارند.

به دليل خواص فيزيکي و موقعيتي سياره عطارد (به عنوان مثال همچون زمين داراي جو يا جريان هاي آب و بارش باران نيست) دهانه هاي اين برخوردها، هنوز بدون فرسايش باقي مانده است. زماني که مدارگردها و فضاپيماهاي کاوشگر به سمت عطارد رفته و از سطح آن عکسبرداري کرده اند، بخش هايي از سطح عطارد را چروکيده يافتند.
اين چروک ها نشان از زمان هاي آغازين پيدايش اين سياره دارند؛ زماني که اين سياره هنوز فعال و داراي آتشفشان بوده است.

برخورد سنگ هاي آسماني، مواد مذاب را روي سطح سياره جاري مي کرد و هزاران سال بعد که سياره سرد شد، سطح آن منقبض شد و چنين چروک هايي را به وجود آورده است.

نام دهانه ها و عوارض سطح عطارد به ياد مشاهير جهان نامگذاري شده است، به اين ترتيب اکنون مي توان نام افرادي همچون «داستايوفسکي»، «ويوالدي»، «تولستوي»، «واگنر»، «باخ» و ديگر مشاهير جهان را روي سطح آن يافت.

با اينکه عطارد نزديک ترين سياره به خورشيد است، گرم ترين سياره منظومه شمسي نيست و همچنين درخشان ترين سياره‌اي نيست که ما از روي زمين مشاهده مي کنيم. جالب است بدانيم اندازه ظاهري خورشيد روي سطح اين سياره، تقريباً 21 بار بزرگ تر از اندازه ظاهري خورشيد روي زمين است.


عطارد همانند يك نقطه سياه كوچك در مقابل خورشيد (وسط، پايين)

بشر براي بررسي دقيق عطارد، کاوشگرهايي را به سمت اين سياره کوچک پرتاب کرده است. کاوشگر مارينر10 در
تاريخ هاي 29 مارس و 24 سپتامبر 1974 و 16 مارس 1975 ميلادي از سطح عطارد عکسبرداري کرده است.

در سال‌های1974-1975 میلادی ، سفینهٔ مارينر 10 آمریکا، از نزدیکی سیارهٔ تیر گذشت و توانست ۶۴۸ عکس خوب،از حدود ۵۰٪ سطح سیاره، که در آن هنگام در برابر خورشيد واقع شده بود، گرفته و مخابره کند. عکس‌ها نشان می‌دهند که سطح تیر نیز چون ماه، دارای کوه‌ها و نیز دره‌های فراوانی است که به نظر می‌آید به علت بمباران مداوم صدها هزار سنگ آسمانی صورت گرفته باشد. زمان این بمباران‌ها شاید بلافاصله پس از پیدایش و تکوین دستگاه خورشیدی بوده‌ است. ارتباط با مارینر 10 در 24 مارس 1979 قطع شد.

عکس‌هایی که فضاپیمای مسنجر ناسا از عطارد برداشته‌ است شواهد فعالیت «گسترده» آتشفشانی بر سطح این سیاره را آشکار می‌کند. کاوشگر مسنجر در ماه آگوست سال 2004 به سمت عطارد رفت.

در تیر،درهٔ بزرگی به قطر تقریبی ۱٬۳۰۰ کیلومتر وجود دارد که اطراف آن را کوه‌های به نسبت بلندی که ارتفاع برخی از آن‌ها به یک و نیم کیلومتر نیز می‌رسد،احاطه کرده‌اند.برخی از این گودی‌ها،شاید به علت جریان مواد مذاب آتشفشانی قدیمی،صاف و تیز شیار شیار شده‌اند.

منبع: روزنامه اعتماد، ويكي‌پديا

Advertisements
دسته‌ها:نجوم برچسب‌ها: , , ,
  1. هنوز دیدگاهی داده نشده است.
  1. No trackbacks yet.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: