خانه > فيزيك در دبيرستان, ترموديناميك, دبيران فيزيك > آموزش فيزيك 1 ـ گرماي ويژه

آموزش فيزيك 1 ـ گرماي ويژه

امروز پنجشنبه خيلي‌ها امتحان داشتند. من هم مراقب امتحان بودم. هوا هم تو شهرمان سرد و باراني بود. امسال فقط يك بار برف آمده و اين اصلاً خوب نيست، مخصوصاً براي خلخال كه برف و كولاكش معروف است! بگذريم! مي‌خواهيم درباره مفهوم جالبي به نام گرماي ويژه صحبت كنيم. گرماي ويژه چي هست؟!

در يك روز گرم تابستان يك كيلوگرم آب  و يك قطعه آهن يك كيلوگرمي را در برابر نور خورشيد قرار مي‌دهيم. تقريباً هر دو به يك ميزان گرما از خورشيد دريافت مي‌كنند. آيا دماي هر دو ماده به يك ميزان بالا مي‌رود؟ دماي كدام يك  بيشتر بالا مي‌رود؟

حتماً در يك روز گرم و داغ تابستان دستتان به قطعات فلزي برخورد كرده و در اكثر مواقع ديديد كه دماي آنها قابل تحمل نيست و نمي‌توان آنها را طولاني به دست بگيريد. در مقابل، آبي كه مقابل نور خورشيد قرار گرفته خنك و ولرم مي‌شود. اين يعني اينكه دو ماده نامبرده شده به يك ميزان تغيير دما ندارند.

مفهوم گرماي ويژه، به ما مي‌گويد كه چه ميزان گرما براي تغيير دماي يك ماده لازم است. گرماي ويژه براي يك ماده به صورت زير تعريف مي‌شود
« گرماي ويژه يك ماده، مقدار گرمايي است كه به يك كيلوگرم از آن ماده بايد بدهيم تا دماي آن به اندازه يك درجه سانتيگراد تغيير كند.»

گرماي ويژه را با حرف c در روابط نشان مي‌دهند. يكاي آن هم ژول بر كيلوگرم درجه سانتيگراد (j / kg°c) است. در جدول زير گرماي ويژه چند ماده را مي‌بينيد.


همانطور كه از ارقام جدول مشخص است، گرماي ويژه آب از فلزات بسيار بالاست. پس تغييرات دما در فلزات سريع‌تر از آب مي‌تواند اتفاق بيفتد.

مثال
1. منظور از اينكه گرماي ويژه آب 4200 است، يعني چه؟
جواب:
يعني بايد 4200 ژول گرما به يك كيلوگرم آب بدهيم، تا دماي آن يك درجه سانتيگراد بالا برود.

2. چرا از آب در رادياتور ماشين‌ها استفاده مي‌شود؟
جواب:
چون آب نسبت به ساير مواد گرماي بيشتري از موتور ماشين مي‌گيرد بدون آنكه دمايش خيلي بالا رود. به بيان ديگر گرماي ويژه آب بسيار بالاست.

تمرين
1. براي آنكه دماي 3 كيلوگرم مس را يك درجه سانتيگراد بالا ببريم، چند ژول گرما بايد به آن بدهيم؟

ملاحظات
تعريف گرماي ويژه را بدون آنكه متوجه شويد، حفظ نكنيد. تعريف گرماي ويژه بيشتر به عنوان تعريف كنيد داده مي‌شود. در تست‌ها هم سوال‌هاي جالبي از اين قسمت داده مي‌شود!

Advertisements
  1. ابراهیم
    2010/07/18 در 16:28

    لطفا یک مقاله در مورد گرمای ویژه و تعادل گرما در حد دانشگاه برایم ارسال کنید

  1. No trackbacks yet.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: